Selecteer een pagina

Als je gaat tekenen met potlood kom je ongetwijfeld een keer op het punt dat je papier geen kleur meer opneemt. Het papier is dan ‘verzadigd’. In deze blog wil ik het hebben over dit ‘probleem’ en wat je eraan kunt doen of hoe je het kunt verkomen.

Papier verzadigd?

Potlood wordt in lagen opgebouwd. Dit betekent dat je verschillende dunne lagen opzet om een mooie levendige kleur te krijgen. Op een bepaald moment zul je merken dat het eigenlijk niet meer mogelijk is om nog lagen (of details) toe te voegen. Het papier is dan ‘verzadigd’. eenmaal verzadigd kan een vel papier gewoon geen potlood meer opnemen. (Het effect is dat het net is alsof je op een plastic bord aan het tekenen bent.) Het potlood heeft structuur nodig om aan te hechten, dus je kunt dan niets meer toevoegen. Het is een probleem waar ik vaak tegenaan loop. Je wil zo graag nog wat details toevoegen, maar het lukt niet meer.

Kun je het voorkomen?

Nee, je kunt het niet voorkomen. Zeker niet als je veel druk uitoefent op je potloden. Veel artiesten gebruiken dit effect zelfs – ‘burnishen’ noem je het. De hele tekening krijgt daardoor een soort laagje, waardoor je bijna niet kunt zien dat het om een potloodtekening gaat.

Door dunne lagen op te zetten kun je het wel zo lang mogelijk uitstellen. Op die manier zal het bindmiddel minder afzetten op het papier en kun je dus meerdere lagen op het papier kwijt. Je kunt dan bij de laatste details wat meer druk zetten op het potlood en dan hoef je er daarna niet meer overheen. Het nadeel is wel dat het erg lang duurt voordat je mooie verzadigde kleuren zal zien.

Tips voor het voorkomen van snelle verzadiging

Hoewel je het niet kunt voorkomen, kun je wel een aantal dingen doen om zo lang mogelijk te kunnen tekenen, of om geen last te hebben van deze bijwerking.

  • Kies papier met een (lichte) structuur. Een super glad vel mag dan misschien fantastische resultaten geven omdat je geen last hebt van structuur, helaas zul je door het ontbreken van structuur sneller last hebben van verzadiging. Persoonlijk teken ik het liefst op Clairefontaine Pastelmat. Dit papier is bedoeld voor pastel, maar ook bijzonder geschikt voor potloodtechnieken. Het is tevens in veel kleuren en maten te verkrijgen.
  • Gebruik geurloze terpentine. Door lagen met geurloze terpentine te bewerken heb je minder snel last van verzadiging. De terpentine tast de structuur van het papier namelijk niet aan. Je hebt wel wat kleur nodig om mee te starten, dus een paar lagen zijn wel handig. Daarna heb je nog genoeg grip om details te tekenen.
  • Maak gebruik van multimedia – aquarel is misschien niet jouw eerste keus, maar door eerst met aquarel een basis op te zetten creëer je in feite hetzelfde als met de terpentine. Echter kost het wat minder moeite en zullen de kleuren minder intens zijn dan bij potloden. Ook als je werk verzadigd is en je nog wat details wil toevoegen kun je gebruik maken van acrylverf of -stiften. (voor kleine witte of zwarte details bijvoorbeeld)
  • Ik noemde het al eerder, zet zo min mogelijk druk op je potloden. tekenen met potloden is een kwestie van veel dunne lagen aanbrengen. Door verschillende lagen in verschillende richtingen aan te brengen kun je prachtige diepe kleuren en/ of structuren maken.

  • Bij een klein beetje wasopbouw kun je een blender potlood gebruiken om de waslaag te ‘verminderen’ dit werkt echter alleen als het nog niet helemaal glad is. Gebruik in géén geval een burnisher of blender op wasbasis (zoals die van caran d’ache) maar kies het blender potlood van Derwent.
  • Vaak wordt de tip gegeven om een ‘workable fixatief’ te gebruiken. voor de volledigheid zet ik hem erbij, maar dit heeft mij nog nooit geholpen :(.

  • Gebruik middelen om het papier weer grip te geven. In mijn zoektocht naar de beste manier om verder te kunnen blijven tekenen kwam ik een aantal producten tegen die je verder kunnen helpen. Helaas zijn deze niet (allemaal) in Nederland te verkrijgen. Voor een uitgebreide test van deze middelen – Volg mijn blog, ik ga er binnenkort een aantal testen!